Thư viện Polaris☯ Hỏi Thầy Huyền
Cách trải bài Tarot gồm bốn bước: đặt một câu hỏi rõ ràng, xào bài, chọn kiểu trải (một lá, ba lá, năm lá hay Celtic Cross mười lá), rồi lật từng lá và đọc ý nghĩa của nó theo vị trí trong trải. Mỗi vị trí mang một vai, như "quá khứ", "trở ngại" hay "lời khuyên", nên cùng một lá có thể nói những điều khác nhau tùy chỗ nó nằm.
Bài này dành cho người mới: bộ bài 78 lá gồm những gì, cách đặt câu hỏi sao cho trải bài có ích, các kiểu trải mà trang rút bài Tarot của Huyền đang có, cách đọc lá ngược, và một ví dụ đọc trọn một trải ba lá.
Bộ bài Tarot 78 lá gồm những gì?
Bộ tarot chuẩn có 78 lá, chia làm hai phần:
- 22 lá ẩn chính (Major Arcana), đánh số 0 đến 21, từ Gã Khờ đến Thế Giới. Đây là những chủ đề lớn của đời người. Ý nghĩa từng lá có trong bài 22 lá ẩn chính Tarot.
- 56 lá ẩn phụ (Minor Arcana), chia thành bốn bộ, mỗi bộ 14 lá: Át, Hai đến Mười, và bốn lá hoàng gia Hoàng Tử (Page), Kỵ Sĩ (Knight), Hoàng Hậu (Queen), Vua (King). Lá ẩn phụ nói về những chuyện thường ngày.
Bốn bộ ẩn phụ, theo truyền thống mà bộ Rider–Waite–Smith kế thừa, gắn với bốn nguyên tố và bốn mảng đời sống:
| Bộ | Tên Anh | Nguyên tố | Lĩnh vực thường gắn | Tương ứng bài Tây |
|---|---|---|---|---|
| Gậy | Wands | Lửa | Đam mê, hành động, sự nghiệp, ý tưởng | Chuồn (♣) |
| Cốc | Cups | Nước | Cảm xúc, tình cảm, các mối quan hệ | Cơ (♥) |
| Kiếm | Swords | Khí | Suy nghĩ, lời nói, xung đột, quyết định | Bích (♠) |
| Tiền | Pentacles | Đất | Tiền bạc, công việc, sức khỏe, vật chất | Rô (♦) |
Có trường phái đổi chỗ nguyên tố của Gậy và Kiếm (Gậy là Khí, Kiếm là Lửa); cách trên là cách phổ biến nhất. Tên lá hoàng gia cũng khác nhau giữa các sách Việt: Page có nơi dịch là "Tiểu Đồng" hay "Thị Đồng", trang Huyền dùng "Hoàng Tử".
Một điểm đặc biệt của bộ Rider–Waite–Smith (1909) là cả 56 lá ẩn phụ đều có tranh cảnh người và sự việc, chứ không chỉ vẽ số lượng gậy, cốc như nhiều bộ cổ. Nhờ vậy người mới có thể "đọc tranh" ngay cả khi chưa thuộc nghĩa.
Chuẩn bị trước khi trải bài
Không có nghi lễ bắt buộc nào. Những việc người đọc bài thường làm chủ yếu để giúp mình tập trung:
- Chọn lúc yên tĩnh, đủ thời gian để nghĩ về câu hỏi.
- Viết câu hỏi ra giấy. Viết ra buộc mình phải rõ ràng.
- Xào bài theo cách bạn thích, đến khi thấy đủ. Có người chia bài thành ba xấp rồi gộp lại.
- Rút lá từ trên xuống hoặc trải quạt ra rồi chọn, đặt lần lượt vào các vị trí theo thứ tự.
Trên trang Huyền, máy xào cả 78 lá bằng thuật toán ngẫu nhiên, rồi chia lần lượt vào các vị trí. Bạn bắt buộc phải nhập câu hỏi trước khi rút, và lật từng lá theo thứ tự số.
Cách đặt câu hỏi cho Tarot
Câu hỏi quyết định phần lớn giá trị của một lần trải bài. Tarot hợp với câu hỏi mở, hướng vào điều mình có thể hiểu và làm, hơn là câu hỏi có/không về tương lai.
| Câu hỏi kém hiệu quả | Câu hỏi tốt hơn |
|---|---|
| Anh ấy có yêu tôi không? | Tôi cần hiểu gì về mối quan hệ này lúc này? |
| Tôi có được thăng chức không? | Tôi nên tập trung vào điều gì để phát triển trong công việc? |
| Năm nay tôi có giàu không? | Thói quen tiền bạc nào của tôi cần thay đổi? |
| Có nên nghỉ việc không? (hỏi lần thứ năm) | Điều gì đang khiến tôi muốn rời công việc hiện tại? |
Ba lời khuyên nhỏ: hỏi về chính mình thay vì đoán suy nghĩ người khác; một câu hỏi một lần trải; và đừng rút lại liên tục để tìm kết quả ưng ý, vì lúc đó bạn không còn dùng tarot để suy ngẫm nữa mà chỉ đang tìm lời xác nhận.
Các kiểu trải bài Tarot phổ biến
Trang Huyền có năm kiểu trải. Chọn kiểu nào tùy độ phức tạp của câu hỏi:
| Kiểu trải | Số lá | Các vị trí | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Một lá | 1 | Thông điệp cốt lõi | Câu hỏi đơn giản, rút mỗi ngày |
| Ba lá | 3 | Quá khứ · Hiện tại · Tương lai | Xem diễn biến một chuyện |
| Ba lá tình huống | 3 | Tình hình · Trở ngại · Lời khuyên | Gỡ một vướng mắc cụ thể |
| Năm lá chữ thập | 5 | Hiện tại · Nguyên nhân · Điều tiềm ẩn · Lời khuyên · Kết quả | Chuyện có nhiều mặt |
| Celtic Cross | 10 | Mười vị trí, xem bên dưới | Câu hỏi lớn, cần nhìn toàn cảnh |
Trải một lá
Đơn giản nhất và cũng là cách học tốt nhất. Nhiều người rút một lá mỗi sáng, ghi lại, tối nhìn lại xem lá ấy gợi điều gì về ngày hôm đó. Sau vài tháng, bạn sẽ quen mặt gần như cả bộ.
Trải ba lá
Ba lá đặt thành hàng ngang. Biến thể Quá khứ · Hiện tại · Tương lai cho thấy mạch câu chuyện. Biến thể Tình hình · Trở ngại · Lời khuyên thực tế hơn, đi thẳng vào việc cần làm. Với người mới, ba lá là kích cỡ dễ đọc nhất: đủ để kể một câu chuyện, chưa đủ để rối.
Trải năm lá chữ thập
Năm lá xếp hình chữ thập. Lá Hiện tại nằm giữa, Nguyên nhân bên trái, Điều tiềm ẩn phía trên, Lời khuyên phía dưới, Kết quả bên phải. Kiểu này thêm hai góc mà trải ba lá chưa có: điều bạn chưa nhìn thấy, và cách ứng xử.
Celtic Cross (Chữ thập Celtic, 10 lá)
Đây là kiểu trải nổi tiếng nhất, được A. E. Waite giới thiệu trong sách hướng dẫn đi kèm bộ bài của ông (khoảng 1909–1910) dưới tên "một phương pháp bói cổ của người Celt". Cái tên "cổ của người Celt" không có bằng chứng lịch sử; nhưng bố cục thì đã thành chuẩn mực.
Bố cục trên trang Huyền gồm hai phần. Bên trái là chữ thập sáu lá, lá 2 đặt nằm ngang đè lên lá 1. Bên phải là cột bốn lá, đọc từ dưới lên.
| Vị trí | Ý nghĩa | Chỗ đặt |
|---|---|---|
| 1 | Bản chất vấn đề | Giữa chữ thập |
| 2 | Thử thách | Nằm ngang, đè lên lá 1 |
| 3 | Nền tảng, quá khứ xa | Dưới lá 1 |
| 4 | Quá khứ gần | Bên trái |
| 5 | Mục tiêu, điều ý thức được | Trên lá 1 |
| 6 | Tương lai gần | Bên phải |
| 7 | Bản thân bạn | Đáy cột phải |
| 8 | Môi trường xung quanh | Cột phải |
| 9 | Hy vọng và nỗi sợ | Cột phải |
| 10 | Kết quả cuối | Đỉnh cột phải |
Thứ tự vị trí của Celtic Cross khác nhau đôi chút giữa các sách (nhất là vị trí 5 và 6). Đừng lo: quan trọng là bạn biết mình đang dùng sơ đồ nào trước khi rút.
Lá ngược trong Tarot đọc thế nào?
Khi xào, một số lá bị lộn đầu. Lá ra lộn đầu gọi là lá ngược (reversed). Người đọc bài có mấy cách hiểu:
- Năng lượng bị chặn hoặc trì hoãn: lá Cỗ Xe ngược là chiến thắng chưa tới, đà tiến bị phân tán.
- Năng lượng đẩy quá đà: Hoàng Hậu ngược là nuôi dưỡng thành ôm đồm.
- Năng lượng hướng vào trong: điều đang diễn ra trong lòng hơn là bên ngoài.
- Nghĩa ngược lại: với vài lá "nặng" như Ác Quỷ hay Mặt Trăng, ngược lại là dấu hiệu tốt: thoát ràng buộc, sương mù tan.
Cũng có nhiều người đọc bài không dùng lá ngược, chỉ đọc nghĩa xuôi và dựa vào vị trí để biết sắc thái. Cả hai cách đều phổ biến.
Trên trang Huyền, mỗi lá có khoảng 35% khả năng ra ngược. Khi bạn bấm vào một lá đã lật, trang hiện ý nghĩa đúng chiều của lá, kèm câu "nếu lá ra chiều kia thì nghĩa sẽ là..." để bạn so sánh.
Ví dụ: đọc trọn một trải ba lá
Giả sử câu hỏi là: "Tôi cần hiểu gì về mong muốn đổi việc của mình?", trải ba lá Quá khứ · Hiện tại · Tương lai, rút được:
- Quá khứ: Ẩn Sĩ (xuôi). Nội quan, tìm câu trả lời trong tĩnh lặng. Có thể bạn đã nghĩ về chuyện này khá lâu, một mình, chưa nói với ai.
- Hiện tại: Tám Cốc (ngược). Tám Cốc xuôi là chủ động rời đi tìm ý nghĩa sâu hơn; ngược lại là sợ rời đi, hoặc quay lại điều đã cạn. Lá này gợi câu hỏi: điều gì đang giữ chân bạn, nỗi sợ hay một lý do thật?
- Tương lai: Ngôi Sao (xuôi). Hy vọng, sự chữa lành. Nếu bạn gọi được tên điều giữ chân mình, hướng đi phía trước có vẻ sáng sủa hơn.
Đọc liền mạch: Bạn đã suy nghĩ một mình đủ lâu; bây giờ vấn đề không còn là "có muốn đi không" mà là "cái gì đang làm mình chần chừ". Gọi tên được nó thì sẽ thấy nhẹ nhõm hơn. Lưu ý, đây là một cách diễn giải để tự hỏi mình, không phải lời phán "nên nghỉ việc". Quyết định đổi việc vẫn cần tính chuyện tài chính, thị trường, và có thể hỏi người đi trước.
Những lỗi người mới hay mắc
- Học thuộc từ khóa mà không nhìn tranh. Tranh Rider–Waite–Smith được vẽ để "kể chuyện"; nhìn kỹ một lá thường gợi nghĩa sâu hơn từ khóa.
- Đọc từng lá rời rạc. Hãy tìm mạch nối: các lá cùng bộ, cùng màu sắc, cùng hướng nhìn.
- Chọn trải quá lớn. Celtic Cross cho câu hỏi nhỏ chỉ thêm rối.
- Dùng tarot thay cho người có chuyên môn. Sức khỏe, pháp lý, đầu tư lớn cần thông tin thật.
- Tin rằng lá bài "phán" tương lai. Tarot có lịch sử thú vị nhưng chưa có bằng chứng dự đoán được gì; xem phân tích công bằng ở bài tarot có bói được không.
Tinh thần này cũng giống cách gieo quẻ trong bài cách gieo quẻ Kinh Dịch: một câu hỏi, một lần, đọc lời như lời khuyên. Khi đã nắm các bước, bạn có thể thử ngay trên trang trải bài Tarot online, chọn kiểu trải và lật từng lá trên tranh gốc 1909.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên bắt đầu với kiểu trải nào?
Nên bắt đầu với trải một lá mỗi ngày để làm quen với bộ bài, rồi chuyển sang trải ba lá. Celtic Cross mười lá chỉ nên dùng khi đã quen nghĩa các lá và có câu hỏi đủ lớn.
Có cần tự mua bài mới được trải không?
Không. Có một quan niệm dân gian rằng bộ bài đầu tiên phải được tặng, nhưng đó chỉ là truyền miệng, không có trong truyền thống tarot nào bắt buộc. Bạn có thể tự mua hoặc dùng trang trải bài online.
Một ngày được trải bài bao nhiêu lần?
Không có giới hạn, nhưng một câu hỏi chỉ nên trải một lần. Rút đi rút lại cùng một câu hỏi để tìm kết quả ưng ý khiến lần trải mất ý nghĩa suy ngẫm.
Lá ngược có phải là điềm xấu không?
Không. Lá ngược thường được đọc là năng lượng bị chặn, trì hoãn hoặc hướng vào trong. Với một số lá như Ác Quỷ hay Mặt Trăng, chiều ngược lại mang nghĩa tích cực. Nhiều người đọc bài còn không dùng lá ngược.
Bốn bộ Gậy, Cốc, Kiếm, Tiền khác nhau thế nào?
Gậy gắn với đam mê và hành động, Cốc với cảm xúc và tình cảm, Kiếm với suy nghĩ và xung đột, Tiền với tiền bạc và đời sống vật chất. Mỗi bộ có 14 lá, từ Át đến Mười cùng bốn lá hoàng gia.
Trải bài Tarot online có khác trải bài thật không?
Khác ở cách xào: online dùng thuật toán ngẫu nhiên, bài thật do tay bạn xào. Bố cục, vị trí và ý nghĩa các lá thì giống hệt. Với người coi tarot là công cụ suy ngẫm, điều quan trọng là câu hỏi và cách bạn đọc lá.